ยาเป๊ป (PEP) ย่อมาจาก Post-Exposure Prophylaxis เป็น ยาต้านไวรัสเอชไอวีฉุกเฉิน ใช้เพื่อป้องกันไม่ให้ติดเชื้อเอชไอวีหลังจากสัมผัสเชื้อ ต้องทานยาเป๊ปภายใน 72 ชั่วโมง หลังจากมีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อ และต้องทานต่อเนื่องเป็นเวลา 28 วัน
ประสิทธิภาพของยาเป๊ป
ประสิทธิภาพของยาเป๊ป (PEP) ในการป้องกันการติดเชื้อเอชไอวี ขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น ระยะเวลาเริ่มทานยา ยาเป๊ปมีประสิทธิภาพสูงสุดเมื่อรับประทาน ภายใน 72 ชั่วโมง หลังสัมผัสเชื้อ ความสม่ำเสมอในการทานยา ต้องทาน ตามแพทย์สั่ง ทุกวัน ห้ามขาดยา
โดยรวมแล้ว ยาเป๊ปมีประสิทธิภาพในการป้องกันการติดเชื้อเอชไอวี ได้กว่า 80% หากเริ่มทานยาเร็ว ทานยาอย่างสม่ำเสมอ และอยู่ในความดูแลของแพทย์ อย่างไรก็ตาม ยาเป๊ป ไม่ใช่ยาป้องกันการติดเชื้อ HIV ชนิดถาวร และยังมีผลข้างเคียง ดังนั้น การป้องกันที่ดีที่สุด คือ มีเพศสัมพันธ์อย่างปลอดภัย โดยใช้ถุงยางอนามัยทุกครั้ง และตรวจหาเชื้อเอชไอวี เป็นประจำ
วิธีรับประทาน ยาเป๊ป
- เริ่มรับประทานยาโดยเร็วที่สุด ภายใน 72 ชั่วโมงหลังสัมผัสความเสี่ยงต่อการติดเชื้อ
- แพทย์จะสั่งยาให้ โดยทั่วไปยาเป๊ปประกอบด้วยยาต้านไวรัส 2 ชนิด
- รับประทานยาตามคำสั่งแพทย์อย่างเคร่งครัด โดยทั่วไปคือวันละ 1 ครั้ง เป็นเวลา 28 วัน
- นัดพบแพทย์เพื่อติดตามผล แพทย์จะนัดตรวจเลือดหาเชื้อเอชไอวี 3 ครั้ง
- ครั้งที่ 1: 1 เดือนหลังเริ่มรับประทานยา
- ครั้งที่ 2: 3 เดือนหลังเริ่มรับประทานยา
- ครั้งที่ 3: 6 เดือนหลังเริ่มรับประทานยา
ใครบ้างที่ควรทานยาเป๊ป
- มีเพศสัมพันธ์โดยไม่ได้ใส่ถุงยางอนามัย
- ถุงยางอนามัยรั่วหรือฉีกขาด ระหว่างมีเพศสัมพันธ์
- ผู้ใช้เข็มฉีดยา ร่วมกับผู้อื่น
- ถูกล่วงละเมิดทางเพศ
- ถูกเข็มตำ หรือ สัมผัสสารคัดหลั่ง ของผู้ติดเชื้อเอชไอวี
ผลข้างเคียงของ ยาเป๊ป
ยาเป๊ป (PEP) เป็นยาต้านฉุกเฉินป้องกันเอชไอวี โดยทั่วไป มีผลข้างเคียงน้อย แต่ อาจพบผลข้างเคียงได้ดังต่อไปนี้
- คลื่นไส้
- อาเจียน
- ปวดท้อง
- ท้องเสีย
- ปวดศีรษะ
- อ่อนเพลีย
- เวียนศีรษะ
- ปวดเมื่อยตามตัว
- นอนไม่หลับ
ผลข้างเคียงเหล่านี้ มักจะหายไปเอง ภายใน 1 - 2 สัปดาห์ หากมีอาการรุนแรง ควรปรึกษาแพทย์ทันทื
รับยาเป๊ป ได้ที่ไหน ?
ยาเป๊ป (PEP) เป็นยาต้านฉุกเฉินป้องกันเอชไอวี ซึ่ง ไม่สามารถหาซื้อได้ตามร้านขายยาทั่วไป แต่ต้องได้รับการสั่งจ่ายจากแพทย์ และรับยาจากสถานพยาบาลเท่านั้น เพราะแพทย์จะต้องซักประวัติ ตรวจร่างกาย และตรวจเลือด ก่อนรับยาเป๊ปทุกครั้ง สถานที่ ที่สามารถรับยาเป๊ป ได้แก่
- โรงพยาบาลรัฐ
- โรงพยาบาลเอกชน
- คลินิกนิรนาม
- คลินิกเฉพาะทาง
อ่านบทความอื่นๆ เพิ่มเติม
ยาเป๊ป มีประสิทธิภาพสูงในการป้องกันการติดเชื้อเอชไอวี แต่ ไม่สามารถป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นๆ ได้ หากคิดว่ามีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อเอชไอวี ควรไปพบแพทย์เพื่อรับยาเป๊ปโดยเร็วที่สุด
